Diagnostyka na obecność przywry

Przywra wątrobowa

Pasożyt dróg żółciowych znany też jako jako motylica wątrobowa. Żyje w przewodach żółciowych ssaków: głównie owiec i bydła.

Cykl życiowy i zakażenie:

• Żywiciel ostateczny - ssaki roślinożerne oraz człowiek
• Żywiciel pośredni - błotniarka moczarowa (ślimak wodny)
• Droga zakażenia - zjedzenie surowych roślin wodnych lub wypicie nieprzegotowanej wody z larwami pasożyta.
• Przebieg w organizmie - larwy przebijają ścianę jelita, wędrują do wątroby, niszczą jej miąższ i osadzają się w drogach żółciowych.

Objawy i skutki zdrowotne

• Ból w prawym podżebrzu (okolica wątroby).
• Gorączka, osłabienie i spadek masy ciała.
• Uszkodzenie miąższu wątroby i stany zapalne dróg żółciowych.
• Żółtaczka mechaniczna przy zablokowaniu przewodów żółciowych.

Przywry dróg żółciowych

Do zakażenia dochodzi głównie przez spożycie surowych lub niedogotowanych ryb słodkowodnych w regionach endemicznych.

Drogi zakażenia i występowanie

• Źródło - Surowe, solone, suszone lub niedogotowane ryby słodkowodne.
• Żywiciele - Ślimaki wodne jako pierwszy żywiciel pośredni, ryby jako drugi, a ludzie i ssak drapieżne jako żywiciele ostateczni.
• Występowanie - Clonorchis Sinensis najczęściej spotkać można w Chinach, Korei i Wietnamie.
  
  Opisthorchis Viverrini preferuje natomiast Tajlandię, Laos i Kambodżę.

Objawy kliniczne

• Łagodne zakażenia - Często przebiegają bezobjawowo.
• Ostry i przewlekły stan - Bóle w prawym podżebrzu.
• Powikłania - Powiększenie wątroby, żółtczka mechaniczna, zapalenie dróg żółciowych, kamica żółciowa i wysokie ryzyko nowotworów.

• Przewlekła inwazja prowadzi do stanu zapalnego, uszkodzenia narządów, a nawet do raka dróg żółciowych (cholangiocarcinoma).

Przywra jelitowa

Największy pasożyt jelitowy z grupy przywr, jaki wystepuje u człowieka - może osiągac do 7.5cm długości. Bytuje sobie w jelicie cienkim.

Objawy zakażenia

• Obrzęki, bóle brzucha i wzdęcia
• Biegunka lub zaparcia
• Brak łaknienia i nudności
• Spadek masy ciała i osłabienie

Jak się zakazić?

Najlepszym sposobem jest zjedzenie surowych roślin wodnych, np. kasztana wodnego, lub wypicie nieprzegotowanej wody.

Diagnostyka

• Badanie kału na obecność jaj
• Testy molekularne PCR kału

Przywra płucna

Wywołuje paragonimozę powodującą kaszel, krwioplucie i bóle w klatce piersiowej.

Występuje głównie w Azji Południowo-Wschodniej, ale również w Afryce oraz Ameryce Południowej.

Objawy zakażenia

• Kaszel i plwocina, często z domieszką krwi w kolorze rdzawym lub brunatnym. Charakterystyczne dla fazy przewlekłej, gdy dojrzałe przywry są już w płucach. Zmiany w płucach są widoczne w badaniu RTG, często mylone są jednak z gruźlicą.
• Ból w klatce piersiowej przypominający zapalenie opłucnej lub gruźlicę.
• Torbiel w płucach - pasożyt tworzy wokół siebie otoczki, które mogą pękać i wywoływać stan zapalny.
• Gorączka i zmęczenie, które pojawiają się w czasie migracji larw przez organizm. W fazie ostrej objawia się ponadto biegunką, bólami brzucha, pokrzywką oraz eozynofilią we krwi.
• Lokalizacja ektopowa - w rzadkich przypadkach larwy mogą trafić do mózgu, wywołując objawy neurologiczne, np. padaczkę lub zaburzenia widzenia.

Jak się zakazić?

Źródłem są surowe lub marynowane skorupiaki, jak kraby i raki.

Diagnostyka

• Rozpoznanie poprzez wykrycie charakterystycznych, żółtobrunatnych jaj z wieczkiem w plwocinie lub kale pacjenta, a także testy serologiczne (ELISA).

Przywra żylna

Wywołuje schistosomatozę - chorobę atakującą narządy wewnętrzne i układ krążenia.

Pasożyt typu "pamiątka z podróży", gdyż nie występuje naturalnie w Polsce.

Objawy zakażenia

• Spadek masy ciała i osłabienie
• Świąd i wysypka w miejscu wniknięcia larw.
• Faza ostra: gorączka, bóle brzucha i osłabienie (tzw. gorączka Katayama).
• Faza przewlekła: uszkodzenia narządów, problemy z jelitami, krew w moczu (przy zakażeniu pęcherzowym) oraz powiększenie wątroby.

Jak się zakazić?

Do zakażenia dochodzi najczęściej w ciepłych krajach podczas kontaktu ze słodką wodą, w której pływają larwy uwalniane przez ślimaki.

Woda taka nie musi zostać wypita, gdyż larwy (cerkarie) dostają się do organizmu przechodząc przez ludzką skórę. Następnie płyną z krwią do serca i płuc i osadzają się w naczyniach krwionośnych narządów.

Diagnostyka

• Badanie moczu - ukierunkowane na wykrycie przywr żylnych

Przywry trzustkowe

Główną reprezentantką jest Eurytrema pancreaticum — przywra z rodziny Dicrocoeliidae. Jej naturalnymi żywicielami są głównie przeżuwacze, jak bydło, owce i kozy.

Zakażenia człowieka są możliwe, ale należą do wyjątkowo rzadkich - opisano zaledwie kilkanaście takich przypadków.

Objawy zakażenia

Zakażenie określa się jako eurytrematozę. Często może nie powodować uchwytnych objawów, jednak większa liczba pasożytów może prowadzić do:

• zapalenia i poszerzenia przewodów trzustkowych,
• częściowego albo całkowitego zatkania przewodu,
• przewlekłego śródmiąższowego zapalenia trzustki i włóknienia,
• zaburzeń zewnątrzwydzielniczej pracy trzustki,
• dolegliwości z przewodu pokarmowego, takich jak ból brzucha, wzdęcia, wymioty, biegunka albo zaparcia

Jak się zakazić?

Nie jest to takie łatwe jak w przypadku pozostałych przywr.

Cykl rozwojowy Eurytrema obejmuje żywicieli pośrednich, w tym ślimaki lądowe, a następnie owady, np. koniki polne. Człowiek może zakazić się przypadkowo po spożyciu owada zawierającego inwazyjne metacerkarie — nie przez spożycie jaj ani dorosłych przywr.